Iran heeft een Chinese spionagesatelliet gebruikt om Amerikaanse bases in het Midden-Oosten te lokaliseren voor raket- en droneaanvallen, volgens een rapport van de Financial Times dat woensdag werd gepubliceerd.
De lucht- en ruimtevaarttak van de Iraanse Revolutionaire Garde kocht eind 2024 de geavanceerde TEE-01B-spionagesatelliet van China. Volgens het rapport betaalde Iran ongeveer 36,6 miljoen dollar voor het systeem, in een overeenkomst die werd afgerekend in renminbi.
Uit tijdgestempelde coördinatenlijsten, satellietbeelden en baananalyses blijkt dat Iraanse commandanten de satelliet gebruikten om belangrijke Amerikaanse militaire locaties in maart te monitoren, zowel vóór als na de aanvallen op die faciliteiten.
Volgens het rapport werd de satelliet ingezet om Amerikaanse militaire activiteiten te volgen op de Prince Sultan Air Base in Saoedi-Arabië, de Muwaffaq Salti Air Base in Jordanië, locaties nabij de marinebasis van de Amerikaanse Vijfde Vloot in Manama (Bahrein), en de luchthaven van Erbil in Irak.
Opvallend is dat de Prince Sultan Air Base op 13, 14 en 15 maart werd geobserveerd, volgens loggegevens die de Financial Times heeft ingezien. Op 15 maart bevestigde de Amerikaanse president Donald Trump berichten dat Amerikaanse gevechtsvliegtuigen op de basis waren geraakt.
Middle East Eye meldde later dat de VS rond die tijd Saoedi-Arabië had gevraagd om de King Fahd Air Base in de westelijke provincie Taif beschikbaar te stellen. Volgens Amerikaanse en Arabische functionarissen overwoog de VS mogelijk een terugtrekking uit de Golf, waarop Riyad instemde met het verzoek.
De Chinese satelliet stelde Iran echter in staat om Amerikaanse activiteiten veel verder dan Taif te volgen, waaronder de militaire basis Camp Lemonnier in Djibouti. Andere geobserveerde locaties waren Camp Buehring en de Ali Al Salem Air Base in Koeweit, evenals de internationale luchthaven van Duqm in Oman.
Satelliet gaf Iran technologisch voordeel
Het militaire voordeel van de VS berust grotendeels op geavanceerde inlichtingen en technologie. Zo hebben Amerikaanse satellieten en doelinformatie Oekraïne geholpen om effectief aanvallen uit te voeren op Rusland.
De TEE-01B kan beelden vastleggen met een resolutie van een halve meter, vergelijkbaar met commercieel beschikbare westerse satellieten. De meest geavanceerde Iraanse militaire satelliet tot nu toe, Noor-3, had een resolutie van ongeveer vijf meter.
Earth Eye, het bedrijf dat de satelliet bouwde, is een privébedrijf, maar benadrukt banden met Chinese universiteiten die samenwerken met het Volksbevrijdingsleger (PLA).
Emposat, het Chinese bedrijf dat de software en grondinfrastructuur voor de satelliet levert, is volgens een rapport van het Amerikaanse Congres verbonden aan de lucht- en ruimtevaarttak van het Volksbevrijdingsleger.
Het gebruik van een Chinese satelliet kan verklaren hoe Iran in staat was om zulke precieze aanvallen uit te voeren op Amerikaanse militaire bases in de Golf.
Het bericht van de Financial Times volgt op een reeks eerdere meldingen dat Beijing op de achtergrond een rol heeft gespeeld bij het versterken van Iran tegenover de VS.
Welke steun heeft China aan Iran gegeven
Middle East Eye meldde in juli 2025 dat China Iran had voorzien van luchtafweerraketsystemen, terwijl het land zijn verdedigingscapaciteiten probeerde te herstellen na schade door de VS en Israël tijdens de twaalfdaagse oorlog.
Later werd gemeld dat China ook kamikazedrones en andere kleinere “offensieve” wapens aan Iran had geleverd, kort voordat de VS en Israël in februari aanvielen.
De New York Times berichtte deze week dat China mogelijk draagbare luchtafweersystemen (MANPADS) aan Iran heeft geleverd tijdens de oorlog.
China heeft ontkend dat het Iran van militair materieel voorziet.
De Amerikaanse president Donald Trump dreigde met een importheffing van 50 procent tegen Iran naar aanleiding van deze berichten. In een interview met Fox News, uitgezonden op woensdag, zei hij dat de Chinese leider Xi Jinping had verklaard dat China Iran niet bewapent.
Trump zou in maart naar Beijing reizen om Xi te ontmoeten, maar dat bezoek werd vanwege de oorlog uitgesteld tot mei. Op X bagatelliseerde Trump eventuele spanningen tussen beide landen en zei hij dat zijn Chinese ambtgenoot hem “een grote, stevige knuffel” zou geven bij aankomst.
Bron foto: shutterstock