Een prins met zijn blik op de troon, een machthebber die aan zijn imago werkt en een regering die een handelsdeal nodig heeft
Het bezoek van prins William aan Saudi-Arabië deze week wordt gezien als een diplomatieke test voor de toekomstige koning van het Verenigd Koninkrijk. De prins probeert de banden tussen de twee koninkrijken te versterken, maar zijn reis roept ook kritiek op.
Tegenstanders van het bezoek wijzen op de slechte mensenrechtenreputatie van Saudi-Arabië en het autoritaire karakter van de monarchie, die wordt geleid door de feitelijke machthebber kroonprins Mohammed bin Salman.
Het is echter niet de eerste keer dat een lid van het Britse koningshuis Saudi-Arabië bezoekt. Koningin Elizabeth II reisde in 1979 al naar het koninkrijk. Mohammed bin Salman bracht zelf in 2018 een driedaags bezoek aan Londen, waarbij hij onder meer lunchte met de koningin en dineerde met William, die toen nog hertog van Cambridge was.
Wat hoopt de Britse troonopvolger te bereiken met zijn bezoek aan Saudi-Arabië in 2026?
Strategische partners
Het besluit om de reis te maken kwam op verzoek van de Britse regering, die nauwere banden met Saudi-Arabië nastreeft. In 2018 richtten beide landen de Strategic Partnership Council op, met als doel de bilaterale relaties te verdiepen en gezamenlijke economische prioriteiten te bevorderen, strategische initiatieven te ontwikkelen en economische groei te versnellen.
Daarnaast onderhandelt het Verenigd Koninkrijk momenteel over een vrijhandelsakkoord met de Gulf Cooperation Council (GCC). Saudi-Arabië is daarvan het rijkste lid, naast de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar, Bahrein, Oman en Koeweit.
Volgens schattingen kan een handelsakkoord met de GCC miljarden ponden opleveren. Alleen al vorig jaar bedroeg de handel tussen het VK en Saudi-Arabië 16,6 miljard pond.
De Britse premier Keir Starmer bezocht het koninkrijk al in zijn eerste maanden als premier, in het kader van wat hij zijn “belangrijkste missie” noemt: het laten groeien van de Britse economie.
De zachte macht van de Britse monarchie, die volgens sommigen effectief werd ingezet toen prins William in september een ontmoeting had met de Amerikaanse president Donald Trump, wordt nu mogelijk opnieuw benut in de omgang met de Saudische kroonprins.
Herstel van het publieke imago
Voor Saudi-Arabië en zijn leider is het bezoek van een prominente gast een uitgelezen kans om het werk van Mohammed bin Salman te presenteren als dat van een hervormer. De kroonprins zal naar verwachting de nadruk leggen op Vision 2030, zijn ambitieuze plan om de economie te diversifiëren en het land meer open te stellen.
Daarbij horen ook grote internationale evenementen, zoals het organiseren van het WK voetbal in 2034. Dat onderwerp zal prins William vermoedelijk aanspreken, aangezien hij voormalig voorzitter en huidig beschermheer is van de Engelse voetbalbond.
Daarnaast kan Mohammed bin Salman proberen zijn imago op het gebied van mensenrechten te verbeteren. Hoewel hij zich in het verleden verontschuldigde voor de moord op Washington Post-journalist Jamal Khashoggi in 2018 en deze een “grote fout” noemde, heeft hij nooit verantwoordelijkheid aanvaard, ondanks sterke aanwijzingen voor zijn betrokkenheid.
Ondanks pogingen om met het verleden te breken, blijven mensenrechten een belangrijk punt van zorg. In 2025 bereikte het aantal executies in Saudi-Arabië voor het tweede jaar op rij een recordhoogte. Sommige veroordeelden werden geëxecuteerd voor misdrijven die zij als minderjarige zouden hebben gepleegd.
Ook de vooruitgang op het gebied van vrouwenrechten verloopt traag en leidt tot aanhoudende internationale kritiek. In de Global Gender Index 2025 van het World Economic Forum stond Saudi-Arabië op plaats 132 van de 148 landen. Beperkende regels rond voogdij en reizen zijn nog steeds van kracht.
Familiezaken
Het bezoek van prins William komt op een gevoelig moment voor het Britse koningshuis. Recent vrijgegeven Epstein-dossiers hebben opnieuw de aandacht gevestigd op de banden van zijn oom, prins Andrew Mountbatten-Windsor, met de overleden zedendelinquent Jeffrey Epstein.
De aandacht is nu sterk gericht op de troonopvolger, die leiderschap moet tonen terwijl de koninklijke familie met het schandaal worstelt. Zijn stilzwijgen hierover viel op, totdat hij en de prinses van Wales via een woordvoerder een korte verklaring afgaven van slechts twee regels.
Ondanks de controverse in eigen land zou de prins zich volledig richten op de diplomatieke uitdaging die voor hem ligt. De BBC citeerde een koninklijke bron die stelde dat de prins “zijn rol als Prins van Wales zeer serieus neemt, dus wanneer de regering hem vraagt te gaan, gaat hij”.
Foto: (shutterstock)