Een prominente Saudische academicus heeft de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) ervan beschuldigd zich “in de armen van het zionisme” te hebben geworpen en te fungeren als “Israëls Trojaanse paard in de Arabische wereld”, met als doel Saudi-Arabië te verzwakken en zelf uit te groeien tot de dominante regionale macht.
In een scherpe column die donderdag verscheen in de Saudische krant Al Jazirah, uitte Ahmed bin Othman al-Tuwaijri felle kritiek op de leiders van het olierijke emiraat Abu Dhabi. Volgens hem zijn zij “verblind door haat en jaloezie” en hebben zij zich tegen het koninkrijk gekeerd, ondanks decennia van Saudische steun.
Al-Tuwaijri, voormalig decaan aan de King Saud University en oud-lid van de Shura-raad, richtte zijn pijlen vooral op Abu Dhabi. Hij stelde dat het emiraat “vijandige complotten onder het mom van diplomatie” nastreeft en achter meerdere pogingen zou zitten om de regio te destabiliseren.
De Shura-raad is een adviserend wetgevend orgaan dat de koning adviseert over wetten, beleid en bestuur, en is verwant aan de traditionele majlis in de Arabische samenleving.
Volgens al-Tuwaijri vormen de acties van Abu Dhabi zowel een ideologische als een existentiële bedreiging. Hij stelde dat de VAE, onder leiding van Mohammed bin Zayed – een uitgesproken tegenstander van de politieke islam en kroonprins van Abu Dhabi – samenwerkt met Israël ten koste van Arabische belangen.
“Ze proberen de loyaliteit te verschuiven van Arabische en islamitische solidariteit naar externe invloeden,” schreef hij.
“Dit is een verraad aan God, Zijn Boodschapper en de hele natie, en dat kan niet worden genegeerd.”
‘Aanvallen op verzetsgroepen’
Al-Tuwaijri beweerde dat deze samenwerking onder meer bestaat uit directe militaire en inlichtingenrelaties, steun aan Israëlische operaties in Gaza en het gebruik van Emiratische militaire bases aan de Rode Zee en in de Hoorn van Afrika om Israëlische aanvallen op Palestijnse “verzetsgroepen” te faciliteren.
Jemen noemde hij als een belangrijk voorbeeld. Daar zou Abu Dhabi onrust hebben aangewakkerd door facties in het zuiden van het land te steunen die bewust de internationaal erkende regering hebben uitgedaagd.
Vorige maand veroverden strijders die gelieerd zijn aan de separatistische Southern Transitional Council (STC) grote delen van Zuid- en Oost-Jemen. Zij namen steden, militaire bases, havens, grensovergangen en olie-infrastructuur over van de door Saudi-Arabië gesteunde regering.
Die opmars leidde tot grote woede in Riyad. Op 30 december bombardeerde Saudi-Arabië een Emiratische zending in Zuid-Jemen en uitte het scherpe kritiek op de rol van de VAE bij het steunen van de separatisten. Vervolgens voerde Saudi-Arabië luchtaanvallen uit op de STC, waarna door Riyad gesteunde troepen terreinwinst boekten en de separatisten veel gebied verloren.
‘Chaos in Soedan’ en ‘ongedierte’ in Tunesië
In zijn artikel veroordeelde al-Tuwaijri ook de rol van de VAE in Libië, waar twee rivaliserende regeringen bestaan en het land al meer dan tien jaar wordt geteisterd door een burgeroorlog. Volgens hem probeert Abu Dhabi het land op te splitsen en ondersteunt het gewapende groeperingen in het oosten met “geld en wapens”.
Daarnaast beschuldigde hij de VAE ervan “chaos te verspreiden in Soedan” door de Rapid Support Forces (RSF) te bewapenen met geld en wapens en via “geheime luchtbruggen” steun te verlenen.
Ook Noord-Afrika kwam aan bod. Al-Tuwaijri stelde dat de VAE Tunesië “als ongedierte heeft geïnfiltreerd” en de aspiraties voor vrijheid en rechtvaardigheid na de Arabische Lente van 2011 heeft ondermijnd.
Over Egypte zei hij dat Abu Dhabi zijn financiële macht gebruikt om sleutelsectoren te domineren en invloed uit te oefenen op de Egyptische besluitvorming. Tevens beweerde hij dat de VAE bewust Ethiopië steunt bij de bouw van de Grote Renaissance-dam, ondanks de mogelijke schade voor de strategische belangen van Egypte.
Egypte, dat voor ongeveer 97 procent van zijn zoetwatervoorziening afhankelijk is van de Nijl, vreest dat de dam zijn waterzekerheid in gevaar brengt.
Verder beschuldigde al-Tuwaijri de VAE ervan Somalië te willen opsplitsen en Israëlische invloed in de Hoorn van Afrika te vestigen om controle te krijgen over de Bab el-Mandebstraat, een cruciale maritieme doorgang.
Spanningen reiken verder dan de Arabische wereld
De spanningen tussen de VAE en Saudi-Arabië sudderen al jaren, maar laaiden recent ongekend op na het bezoek van kroonprins Mohammed bin Salman aan Washington in november. Daar zou de Saudische leider bij de Amerikaanse president Donald Trump hebben gelobbyd tegen de VAE vanwege hun steun aan de RSF in Soedan.
De maand daarop lanceerde de STC haar offensief in Jemen, wat Saudi-Arabië ertoe aanzette militair in te grijpen.
Riyad voert inmiddels ook de druk op de VAE in Soedan op. Samen met Egypte en Turkije steunt Saudi-Arabië de Soedanese strijdkrachten tegen de door de VAE gesteunde RSF.
De verslechtering van de relaties tussen de twee Golfstaten heeft zich ook buiten de Arabische wereld uitgebreid. Er zijn signalen dat Saudi-Arabië Pakistan benadert voor militaire samenwerking, terwijl de VAE juist dichter naar India opschuift, de aartsrivaal van Pakistan.
Ook Somalië is een twistpunt. Saudi-Arabië sloot zich vorige week aan bij tientallen landen die Israëls erkenning van de afvallige regio Somaliland veroordeelden. De naam van de VAE ontbrak op die lijst. Abu Dhabi werkt naar verluidt nauw samen met Somaliland, onder meer aan de bouw van een militaire basis.
De huidige breuk vormt een opvallende ommekeer vergeleken met tien jaar geleden, toen Saudi-Arabië en de VAE nog samen Qatar blokkeerden. De Saudische kroonprins Mohammed bin Salman gold destijds zelfs als een protegé van de huidige president van de VAE, Mohammed bin Zayed.
Foto: (shutterstock)