Verzoek van Erdogan aan Poetin komt terwijl Ankara opnieuw wil deelnemen aan het F-35-programma
Turkije heeft Rusland gevraagd om het S-400-luchtafweersysteem terug te nemen, terwijl het land probeert geavanceerde Amerikaanse F-35-gevechtsvliegtuigen aan te schaffen.
Het verzoek van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan aan zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin vond vorige week plaats tijdens een ontmoeting in Turkmenistan, zo meldde Bloomberg woensdag. Het volgde op eerdere gesprekken tussen Russische en Turkse functionarissen.
Het bericht kwam nadat de Amerikaanse ambassadeur in Turkije, Tom Barrack, had gezegd dat Ankara en Washington in gesprek zijn over de mogelijke terugkeer van Turkije in het coproductieprogramma van de Amerikaanse gevechtsvliegtuigen.
“De Verenigde Staten zijn in voortdurende gesprekken met Turkije over hun wens om opnieuw toe te treden tot het F-35-programma en hun bezit van het door Rusland gemaakte S-400-luchtafweersysteem,” schreef Barrack in een bericht op X.
Turkije heeft de F-35 nooit operationeel ingezet, maar werd in 2019 uit het coproductieprogramma gezet nadat het het Russische S-400-luchtafweersysteem had aangeschaft.
Het Amerikaanse Congres was destijds al boos op Turkije vanwege meerdere militaire operaties in Syrië en schendingen van het Griekse luchtruim. Als reactie daarop werden sancties opgelegd aan Ankara vanwege de aankoop van het S-400-systeem.
In 2020 werd in een defensiebegrotingswet een amendement opgenomen dat Turkije verbood de F-35 te ontvangen, tenzij de president kon bevestigen dat Turkije niet langer in het bezit was van de S-400.
Daarnaast kreeg Turkije sancties opgelegd die de defensiesamenwerking tussen de Verenigde Staten en het Turkse directoraat voor defensie-inkoop ernstig hebben belemmerd.
Het verzoek van Erdogan aan Rusland om het S-400-systeem terug te nemen betekent een duidelijke koerswijziging ten opzichte van het eerdere Turkse standpunt. Ankara wilde het systeem behouden, eventueel buiten gebruik stellen, en tegelijkertijd alsnog de F-35 aanschaffen.
Een van de mogelijke compromissen die analisten eerder bespraken, was dat Turkije het S-400-systeem in opslag zou houden en niet zou activeren, zoals momenteel het geval is, terwijl NAVO-inspecteurs permanent zouden kunnen controleren dat het systeem niet operationeel is.
Turkije had zich eerder verzet tegen het overdragen van het S-400-systeem aan een derde land.
De betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Turkije zijn onder president Donald Trump verbeterd. Trump heeft daarbij gebruikgemaakt van Turkse invloed in Syrië en vertrouwde ook op Ankara om Hamas te bewegen in te stemmen met een staakt-het-vuren in Gaza.
Aaron Stein, president van het Foreign Policy Research Institute, vertelde eerder aan Middle East Eye dat Trump graag een deal met Turkije wilde sluiten.
“De echt grote klanten voor de F-35 zijn Turkije, de Verenigde Arabische Emiraten en Saudi-Arabië,” zei hij. “Trump wil niets liever dan F-35’s verkopen aan Turkije. Ik ga ervan uit dat hij daarbij tegen de Israëli’s in zou gaan. Veertig toestellen is een grote bestelling,” aldus Stein, verwijzend naar berichten over het aantal gevechtsvliegtuigen dat Ankara zou willen aanschaffen.
Foto: (shutterstock)