Op een nieuwe deportatievlucht vanuit de Verenigde Staten richting Iran zaten volgens een belangenorganisatie minstens vijftig personen. Het is de tweede keer in twee maanden dat Iraanse staatsburgers onder het beleid van de regering-Trump worden uitgezet.
Volgens de Iraanse ministeriewoordvoerder Esmaeil Baghaei zal Iran “binnen enkele dagen ongeveer 50 tot 55 van deze Iraanse onderdanen terugzien”. Tijdens een persconferentie zei hij dat de VS de uitzettingen verklaart met “juridische redenen en overtredingen van immigratiewetten”, al benadrukte hij dat dit een claim van de Amerikaanse autoriteiten is.
De National Iranian American Council (NIAC) had de Amerikaanse regering vooraf opgeroepen de vlucht te stoppen. Aan boord zouden zich personen bevinden “met een geloofwaardige angst voor represailles en misbruik door de Iraanse autoriteiten”. De organisatie meldde dat minstens één gedetineerde fysiek zou zijn mishandeld door bewakers en dat anderen is verteld dat ze desnoods onder dwang of zelfs gedrogeerd op het vliegtuig zouden worden gezet.
‘Gebrek aan transparantie’
Middle East Eye vroeg om een reactie van ICE, de Amerikaanse immigratiedienst. De dienst verklaarde enkel dat zij “specifieke vluchten niet bevestigt of ontkent” vanwege operationele veiligheid, maar benadrukte wel dat onder president Donald Trump en minister Kristi Noem “dagelijks uitzettingsvluchten plaatsvinden”.
NIAC-voorzitter Jamal Abdi noemt de handelswijze van de dienst “een schokkend gebrek aan transparantie”. Er zouden volgens sommige berichten tot 2.000 Iraniërs in detentie zitten, maar hun exacte status is onduidelijk. Hoewel iedereen in ICE-detentie in principe bedoeld is voor uitzetting, kunnen sommigen op borgtocht worden vrijgelaten terwijl hun zaak loopt. Anderen tekenen vrijwillige terugkeer om langdurige detentie te vermijden. Weer anderen blijven soms jarenlang vastzitten tot de overheid besluit hen uit te zetten, mogelijk zelfs naar een derde land.
Het beleid treft echter niet alleen mensen zonder verblijfsdocumenten. President Trump dringt ook aan op het verwijderen van legale immigranten die in aanraking zijn geweest met justitie, zelfs bij relatief lichte overtredingen, zoals een ongedekte cheque, een gemiste rechtszitting of bezit van marihuana in een staat waar dat is toegestaan. Federale wetgeving beschouwt recreatieve drugs als illegaal, ongeacht de lokale wetgeving.
Mogelijk drukmiddel?
Woordvoerder Baghaei stelde dat “racistische acties tegen buitenlanders — vooral uit landen in onze regio, en met name Iran — zijn toegenomen” in de VS. Iraanse staatsburgers zouden te maken krijgen met “intimidatie onder uiteenlopende voorwendselen”.
Eerder waarschuwde de Iraans-Amerikaanse congresvrouw Yassamin Ansari dat ICE Iraniërs oppakt “om willekeurige deportatiequota te vullen”, niet vanwege zorgen om veiligheid. Zij noemt het impliceren dat Iraniërs vaker betrokken zouden zijn bij criminaliteit “absurd en gevaarlijk”.
Volgens cijfers van het Amerikaanse ministerie van Homeland Security zijn er eind oktober 527.000 gedwongen uitzettingen uitgevoerd, los van de 1,6 miljoen mensen die “zelfstandig vertrokken”.
ICE-directeur Todd Lyons suggereerde eerder dat de dienst Iraniërs gerichter volgt sinds de twaalfdaagse oorlog tussen Israël en Iran afgelopen juni, die eindigde met een Amerikaanse aanval op drie Iraanse nucleaire locaties. Kort na die aanval meldde ICE de arrestatie van 130 Iraanse staatsburgers.
Hoewel de massale immigratierazzia’s overal in het land zijn toegenomen, denkt Abdi dat de speciale focus op Iraniërs niet verder is versneld. Toch blijven er volgens hem “serieuze vragen” bestaan, zeker nadat in november de Iraanse hoogleraar Vahid Abedini — met een geldige werkvisum — werd opgepakt op het vliegveld van Oklahoma City. Hij werd na drie dagen vrijgelaten “voor ondervraging”, aldus ICE.
Abdi vraagt zich af of sommige arrestaties mogelijk worden gebruikt als drukmiddel. “Sommigen van ons vragen zich af: worden individuen opgepakt om mogelijk te worden ingezet bij een gevangenenruil met Iran? Dit zijn reële vragen.”
Abedini vreest nu voor represailles, ondanks steun van zijn werkgever en invloedrijke contacten. Volgens Abdi toont zijn zaak hoe willekeurig het systeem werkt: “Het hangt af van wie je kent, hoeveel media-aandacht je kunt krijgen, of je contact hebt met gekozen politici.”
NIAC heeft ICE inmiddels aangeklaagd wegens het niet voldoen aan een verzoek op basis van de Freedom of Information Act. De organisatie eist documenten over het aantal Iraniërs in detentie, de duur van hun vasthouding, de omstandigheden van arrestatie, het aantal deportaties en interne communicatie over uitzettingsvluchten naar Iran of derde landen.
foto: (shutterstock)