Depressie, angst, PTSS en verslaving nemen fors toe, terwijl experts waarschuwen voor langdurige maatschappelijke schade als de overheid niet snel ingrijpt.
Israel wordt geconfronteerd met een “tsunami aan mentale gezondheidsproblemen”, waarbij naar schatting twee miljoen mensen ondersteuning nodig hebben terwijl verslavingscijfers oplopen en families en gemeenschappen onder druk komen te staan. Dat meldt de Israëlische krant Yedioth Ahronoth.
In een uitgebreid rapport dat vrijdag werd gepubliceerd, slaan geestelijke gezondheidsdeskundigen alarm over een sterke toename van mensen die hulp nodig hebben sinds 7 oktober 2023.
Tegelijkertijd is er sprake van een nijpend tekort aan therapeuten en ondersteuningsdiensten – een situatie die volgens experts rampzalige gevolgen kan hebben.
Afgelopen week deden acht grote organisaties voor geestelijke gezondheidszorg een dringende oproep aan de regering. Zij beschrijven de situatie in het land als een “uitbraak van mentale ziekten die ongekend is in haar omvang en diepgang”.
De groep noemt de crisis “catastrofaal” en eist onmiddellijke overheidsinterventie.
Volgens de organisaties vertoont de Israëlische samenleving duidelijke tekenen van wijdverspreide psychische nood.
“De psychologische toestand en het welzijn van de Israëlische samenleving bevinden zich op een dieptepunt dat we nog nooit eerder hebben gezien,” aldus de mentale gezondheidsorganisaties.
Groeiende psychische nood
Het langdurige conflict en de aanhoudende traumatische gebeurtenissen hebben geleid tot meer depressie, angst, opdringerige gedachten en extreme uitputting. Families en gemeenschappen raken zwaar getroffen en volgens experts is het hoogtepunt van de crisis nog niet bereikt.
Zij waarschuwen voor een “diep en langdurig collectief trauma” en een groeiende aantasting van het gevoel van veiligheid en vertrouwen – gevolgen die zich waarschijnlijk zullen uitstrekken over toekomstige generaties.
‘Schokkende’ cijfers
Uit gegevens die Yedioth Ahronoth publiceerde blijkt een forse toename van psychische problemen in heel Israël.
Diagnoses van depressie en angst in 2024 waren verdubbeld ten opzichte van 2013. PTSS-diagnoses stegen met 70 procent per maand vanaf oktober 2023 tot eind 2024, wat resulteerde in 23.600 nieuwe patiënten.
Bijna de helft van de Israëli’s geeft aan last te hebben van aanhoudende rouw. Telefoontjes naar hulplijnen stegen zesvoudig, terwijl het gebruik van psychiatrische medicatie verdubbelde. Slaapstoornissen namen tijdens de oorlog toe met 19 procent.
Een onderzoek van Clalit Health Services en het Myers-JDC-Brookdale Institute laat zien dat 50 procent van de mensen die door de aanvallen van 7 oktober zijn getroffen, vandaag de dag nog steeds strijdt met psychische problemen. In de algemene bevolking ondervindt één op de vijf mensen ernstige beperkingen in het dagelijks functioneren vanwege mentale klachten.
Cijfers van het Israëlische ministerie van Volksgezondheid tonen daarnaast een toename van 25 procent in therapieconsulten sinds 7 oktober.
Kortdurende psychotherapietrajecten namen zelfs toe met 471 procent: in 2024 waren er 20.000 trajecten, vergeleken met 3.500 in 2022.
Volgens de organisaties raakt dit echter slechts de behandelingen die daadwerkelijk zijn verleend – het werkelijke probleem is volgens hen veel groter.
Professor Merav Roth van de Universiteit van Haifa zegt dat klinieken scherpe stijgingen melden in depressie, angst, verslaving, huwelijksproblemen en regressief gedrag bij kinderen.
Eén op de vier Israëli’s loopt nu risico op verslaving, tegenover één op de tien in 2018.
“Deze stijging is angstaanjagend,” aldus Roth.
Overheid onder druk
Dr. Marina Kupchik, voorzitter van de Israëlische Psychiatrische Vereniging, waarschuwt dat er dringend moet worden geïnvesteerd in herstel en ondersteuning.
“Als we niet investeren in de psychologische rehabilitatie van het land, betalen we over twee of drie jaar een hogere prijs – in verloren werkdagen, instabiliteit in gezinnen en gemeenschappen en verminderde arbeidsprestaties.”
Het ministerie van Volksgezondheid heeft inmiddels een nationaal reddingsplan aangekondigd. Dit omvat een verdubbeling van het aantal psychologen, betere salarissen, het opknappen van psychiatrische afdelingen en uitbreiding van thuiszorg- en gemeenschapsdiensten.
Het plan zal naar schatting 1,7 miljard shekel (ongeveer 517 miljoen dollar) kosten.
Toch benadrukken leidende clinici dat de hervormingen diepgaand moeten zijn.
Yoram Shliar, onderwijspsycholoog en voorzitter van de Israel Psychologists Association, bekritiseert het inzetten van zogenaamde “mentale hulpassistenten” met slechts drie maanden training, terwijl volledig bevoegde clinici acht jaar opleiding nodig hebben.
Dr. Ilana Lach zegt dat het systeem totaal overbelast is.
“Je kunt geen pleister plakken op een gapende wond,” zegt ze.
“Het systeem voor geestelijke gezondheidszorg moet vanaf de basis opnieuw worden opgebouwd.”
foto: (shutterstock)