Egypte heeft een recorddeal ter waarde van 35 miljard dollar gesloten met Israël om bijna driemaal zoveel gas te importeren uit de Israëlische Leviathan-gasvelden. Het is de grootste exportovereenkomst in de geschiedenis van Israël.
Volgens de Israëlische energiegroep NewMed – mede-eigenaar van het veld samen met Ratio en Chevron – gaat het om in totaal 130 miljard kubieke meter gas dat via pijpleidingen naar Egypte wordt vervoerd tot 2040. Dit is een forse uitbreiding van een eerdere overeenkomst uit 2018, waarbij jaarlijks 4,5 miljard kubieke meter werd geleverd. Die leveringen werden sinds oktober 2023 echter meermaals onderbroken vanwege de Israëlische aanval op Gaza.
De nieuwe deal vergroot Egypte’s afhankelijkheid van Israëlisch gas, terwijl het land kampt met een scherpe daling in eigen productie. Door de tekorten kampt Egypte al twee zomers met stroomuitval tijdens extreme hittegolven. De import van vloeibaar aardgas (LNG) is sterk gestegen en wordt dit jaar naar verwachting 19 miljard dollar, tegenover 12 miljard in 2024. Israël voorziet momenteel in 15-20 procent van de Egyptische gasbehoefte.
Hoewel pijpleidinggas goedkoper is dan LNG, meldt het Egyptische medium Mada Masr dat Egypte in de nieuwe overeenkomst 14,8 procent meer per miljard kubieke meter betaalt – zo’n 35 miljoen dollar extra – vergeleken met de vorige deal. Onderhandelingen hierover zouden maanden hebben geduurd, waarbij Egypte akkoord ging vanwege de relatief lage prijs van Israëlisch gas in vergelijking met andere bronnen.
De uitvoering van het contract hangt af van de aanleg van nieuwe pijpleidingen en exportinfrastructuur. Het eerste deel, levering van 20 miljard kubieke meter vanaf begin 2026, vereist de voltooiing van een nieuwe pijpleiding naar het Leviathan-veld en uitbreiding van de verbinding tussen Ashdod en Ashkelon, die momenteel stilligt door de oorlog in Gaza. Het tweede deel – de resterende 110 miljard kubieke meter – is afhankelijk van de bouw van een nieuwe pijpleiding naar de Egyptische grens bij Nitzana, die nog niet is begonnen. NewMed waarschuwde dat er “geen garantie” is dat alle voorwaarden worden vervuld.
De deal valt samen met groeiende publieke woede over vermeende Egyptische medewerking aan de belegering van Gaza, waar bijna 200 Palestijnen zijn overleden door door Israël opgelegde uithongering. Recente protesten, waaronder het bezetten van een politiebureau in Caïro en acties bij Egyptische ambassades in Europa, richten zich op de sluiting van de Rafah-grensovergang. President Abdel Fattah el-Sisi ontkent de beschuldigingen en noemt ze “vreemd gepraat”
foto:(shutterstock)