De stap markeert een Amerikaanse poging tot blijvende invloed in de Zuidelijke Kaukasus.
Bewoners van de Azerbeidzjaanse hoofdstad Baku hangen op 20 september 2023 een nationale vlag op ter ondersteuning van het militaire offensief in de regio Nagorno-Karabach (AFP)
Armenië en Azerbeidzjan zullen naar verwachting vrijdag in Washington een intentieverklaring ondertekenen waarin ze zich committeren aan het streven naar een vredesakkoord. Dat melden regionale bronnen aan Middle East Eye.
De ceremonie zal plaatsvinden in het Witte Huis en wordt geleid door de Amerikaanse president Donald Trump. De Azerbeidzjaanse president Ilham Aliyev en de Armeense premier Nikol Pashinyan zullen daarbij aanwezig zijn.
Hoewel beide landen in maart al overeenstemming bereikten over een concept-vredesakkoord, stelt Azerbeidzjan nog steeds extra eisen. De belangrijkste daarvan is dat Armenië haar grondwet aanpast en verwijzingen naar Azerbeidzjaans grondgebied verwijdert. Dit zou via een nationaal referendum in Armenië moeten verlopen.
De top in het Witte Huis volgt op een eerdere ontmoeting tussen beide leiders in Abu Dhabi in juli. Aliyev verklaarde na afloop dat de twee landen binnen enkele maanden de tekst van het akkoord zouden kunnen afronden of op zijn minst de belangrijkste principes vastleggen.
“Het bereiken van overeenstemming over de basisprincipes, die initialeren en daarna werken aan de tekst is een optie,” aldus Aliyev, met de nadruk op de noodzaak dat Armenië eerst haar grondwet wijzigt.
Volgens ingewijden zullen de leiders eerder een “letter of intent” ondertekenen dan een definitief akkoord, wat Trump een diplomatiek succes zou opleveren in een regio waar hij sinds vorige maand actief naar invloed streeft.
De Azerbeidzjaanse minister van Buitenlandse Zaken Jeyhun Bayramov heeft zijn Turkse ambtgenoot Hakan Fidan maandag telefonisch ingelicht over de geplande top. Bronnen binnen het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigden dat beide ministers spraken over bilaterale en regionale kwesties.
MEE heeft beide regeringen om een officiële reactie gevraagd.
Een hardnekkig struikelblok blijft de zogenoemde Zangezur-corridor, een geplande verbinding tussen Azerbeidzjan en zijn exclave Nachitsjevan via Armeens grondgebied. Armenië verzet zich tegen de term ‘Zangezur-corridor’ omdat die volgens hen territoriale claims impliceert op hun provincie Syunik.
Vorige maand stelde de Amerikaanse ambassadeur Thomas Barrack voor dat een Amerikaans bedrijf de corridor honderd jaar zou mogen huren en beheren. Daarmee hoopte hij zorgen van beide partijen over veiligheid en betrouwbaarheid weg te nemen. Armenië wees het voorstel echter resoluut af en verklaarde dat het geen soeverein grondgebied zou verhuren aan een derde land.
Volgens een bron die betrokken is bij de onderhandelingen, was Turkije oorspronkelijk met het idee gekomen om een neutraal privaat bedrijf — goedgekeurd door beide landen — de corridor te laten beheren.
“Maar de Armeense kant eiste dat het bedrijf ook actief zou zijn aan de Nachitsjevan-kant van de corridor, wat voor Baku onaanvaardbaar was,” aldus de bron.
Het conflict tussen Armenië en Azerbeidzjan gaat terug tot de oorlog in Nagorno-Karabach in 1993, toen Armeense troepen de betwiste enclave innamen — door de Verenigde Naties erkend als Azerbeidzjaans grondgebied — na de val van de Sovjet-Unie.
Na een bloedige oorlog van zes weken in 2020 lanceerde Azerbeidzjan in september 2023 een militaire operatie om Nagorno-Karabach te heroveren, wat leidde tot een staakt-het-vuren. De meeste etnische Armeniërs vluchtten en de zelfverklaarde republiek werd op 1 januari 2024 officieel ontbonden.
foto:(shutterstock)