De Verenigde Staten hebben kort vóór de Iraanse vergeldingsaanval militair materieel en vliegtuigen verplaatst van de luchtmachtbasis Al-Udeid in Qatar naar locaties in Saoedi-Arabië. Dat meldt een regionale bron aan Middle East Eye. De verplaatsing zou erop wijzen dat de VS ervan uitgingen dat Saoedi-Arabië geen doelwit zou worden, en dat er enige mate van coördinatie met Iran plaatsvond om de gevolgen van de aanval te beperken.
Volgens de bron verliep deze indirecte coördinatie via Qatar, dat fungeerde als tussenpersoon tussen Teheran en Washington. Op zondag zouden beide partijen via Doha contact hebben gehad. De verplaatsing van Amerikaans militair materieel en de indirecte communicatie lijken deel uit te maken van een bredere poging van Iran om de spanningen te beperken.
De markten interpreteerden de aanval eveneens als een de-escalatie. De olieprijs daalde fors: de internationale Brent-olieprijs zakte met 5,7 procent naar $71,11 per vat.
De evacuatie van Al-Udeid begon al in de week voorafgaand aan de aanval, aldus zowel Arabische als Amerikaanse bronnen. Dat de VS op tijd actie ondernamen, suggereert dat zij een duidelijk beeld hadden van de doelwitten die Iran mogelijk zou raken.
Op de basis Al-Udeid verblijven circa 10.000 Amerikaanse militairen, en het geldt als het regionale hoofdkwartier van het Amerikaanse CENTCOM-commando.
President Donald Trump bevestigde na de aanval dat Iran vooraf een waarschuwing had gegeven, wat volgens hem burgerdoden heeft voorkomen. Hij bedankte Teheran openlijk: “Ik wil Iran bedanken voor de vroege waarschuwing, waardoor er geen mensenlevens verloren zijn gegaan en niemand gewond raakte.” Trump voegde daaraan toe dat hij Israël zou vragen om ook de aanvallen op Iran te staken.
“Iran heeft het uit zijn systeem gehaald en hopelijk is hiermee de haat voorbij,” schreef hij op zijn socialmediakanaal. “Iran kan nu overgaan tot Vrede en Harmonie in de regio, en ik zal Israël met enthousiasme aanmoedigen hetzelfde te doen.”
De keuze van Iran om Al-Udeid te treffen, in plaats van Amerikaanse bases elders in de Golf, lijkt bewust. Qatar en Iran delen het enorme aardgasveld South Pars en onderhouden historisch gezien betere banden met elkaar dan Iran met Saoedi-Arabië of de VAE. Bovendien zou een aanval op Saoedi-Arabië tot grotere regionale spanningen hebben geleid.
Iran benadrukte dan ook dat de aanval niet gericht was tegen het “broederlijke” Qatar. Het nationale veiligheidsorgaan van Iran verklaarde: “Deze actie vormt geen bedreiging voor het vriendelijke en broederlijke Qatar en zijn nobele bevolking. De Islamitische Republiek Iran blijft zich inzetten voor warme en historische betrekkingen met Qatar.”
Desondanks noemde Qatar de aanval een “flagrante schending” van zijn soevereiniteit. Woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken Majed Al-Ansari riep op tot een “onmiddellijke stopzetting van alle militaire acties”.
Foto: (shutterstock)