De landen hebben geen formele banden, maar komen steeds dichter bij normalisatie.
Een delegatie van Israëlische functionarissen is maandag op weg gegaan naar Saoedi-Arabië, het eerste publiekelijk aangekondigde bezoek aan het koninkrijk.
Het vijfkoppige contingent arriveerde zondag in Saoedi-Arabië voor een bijeenkomst van Unesco, het culturele agentschap van de VN, om de werelderfgoedlijst van culturele en historische locaties bij te werken.
“We zijn blij om hier te zijn – het is een goede eerste stap,” vertelde een Israëlische ambtenaar aan AFP. “We bedanken Unesco en de Saoedische autoriteiten.”
De Israëlische delegatie wordt geleid door Amir Weissbrod, plaatsvervangend directeur-generaal bij het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken.
Saoedi-Arabië en Israël hebben geen officiële banden, hoewel er wordt aangenomen dat hun regeringen buiten het publieke oog om samenwerken. Hoewel Israël de afgelopen jaren de betrekkingen met verschillende Arabische landen heeft genormaliseerd, waaronder de nauwe bondgenoten van Saoedi-Arabië, de VAE en Bahrein, moet Riyad nog volgen.
Het bezoek van maandag is het meest recente en meest zichtbare van de steeds meer publieke banden. Het wordt echter niet afgeschilderd als een bilateraal bezoek.
De basis voor het bezoek van de Israëli’s werd in juli gelegd door Unesco, toen beide partijen een overeenkomst ondertekenden die alle lidstaten toestond het koninkrijk zonder obstakels te bezoeken.
In 2020 vloog de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in het geheim naar Saoedi-Arabië voor een ontmoeting met kroonprins Mohammed bin Salman en de toenmalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo.
Destijds ontkenden de Saoedi’s het bezoek. Nentanyhu ontkende het echter niet, maar zei: “Ik werk aan het verbreden van de cirkel van vrede.”
In de afgelopen maanden heeft Washington de pogingen geleid om een deal te sluiten tussen Saoedi-Arabië en Israël waarbij ze formele banden zouden aanknopen.
Saoedi-Arabië heeft sinds 2002 het aanbod gedaan om de banden met Israël te normaliseren in het kader van het Arabische vredesplan, dat opriep tot een onafhankelijke Palestijnse staat op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook met Oost-Jeruzalem als hoofdstad.
Veel analisten en mensen die bekend zijn met de ideeën van de regering Biden vertelden Middle East Eye echter dat ze geloven dat Riyad nu met veel minder genoegen zou nemen.
In ruil voor het normaliseren van de banden wil Saoedi-Arabië naar verluidt veiligheidsgaranties van de Verenigde Staten, hulp bij het ontwikkelen van een civiel nucleair programma en minder beperkingen op de Amerikaanse wapenverkoop.
Hoewel de Palestijnse kwestie vermoedelijk niet centraal staat in de overeenkomst, zou een onderdeel van de overeenkomst mogelijke voordelen voor de Palestijnen omvatten.
De Palestijnse Autoriteit (PA), die delen van de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever regeert, heeft in het verleden soortgelijke door de VS gesteunde normaliseringsovereenkomsten tussen Israël en Arabische landen afgewezen, waaronder die met de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein en Marokko.
Een hooggeplaatste bron in Fatah, de beweging die de PA domineert, vertelde MEE dat sommige elementen binnen de in Ramallah gevestigde autoriteit deze aanpak aan het heroverwegen zijn.
“Ze denken dat normalisatie met of zonder ons gebeurt, dus kunnen ze er net zo goed van profiteren, in ieder geval politiek en financieel,” zei de bron.